Azerbaycan, enerji ihracatına dayalı ekonomik modelini çeşitlendirmek ve uluslararası yatırımcılar için bölgesel bir merkez haline gelmek amacıyla 10,8 milyar dolarlık 26 anlaşmaya imza attı. Bakü'de düzenlenen 2. Azerbaycan Uluslararası Yatırım Forumu'nda duyurulan anlaşmalar; yapay zekâdan enerjiye, üretimden altyapıya uzanıyor. 27 Eylül 2026'da Euronews tarafından yayımlanan habere göre, ülkenin yeni hedefi yalnızca petrol ve doğal gaz satmak değil, Asya ile Avrupa arasındaki ekonomik bağlantılardan daha fazla pay almak.
10,8 milyar dolarlık yatırımın arkasında ne var?
Azerbaycan Ekonomi Bakanı Mikayil Jabbarov, iki gün süren forum boyunca imzalanan 26 sözleşmenin toplam değerinin 10,8 milyar dolar, yaklaşık 9,7 milyar avro olduğunu açıkladı.
Anlaşmalar, yapay zekâ ve enerji başta olmak üzere imalat, üretim ve farklı sektörleri kapsıyor. Jabbarov, ülkenin yatırım fırsatlarını yalnızca kendi sınırları içinde değerlendirmediğini, uluslararası ortaklıklarla başka pazarlara da açılmayı hedeflediğini belirtti.
Forumda BlackRock, Global Infrastructure Partners ve Brookfield Asset Management gibi büyük yatırım kuruluşları da yer aldı. Azerbaycan'ın ekonomik stratejisi, bu kuruluşların yönettiği küresel sermayeyi ülkeye çekmenin yanı sıra yerel şirketlerin uluslararası pazarlarda büyümesini de içeriyor.
Ancak açıklanan tutar, bütün yatırımların tamamlandığı veya paranın tamamının ülkeye aktarıldığı anlamına gelmiyor. Anlaşmaların ekonomik etkisi, projelerin uygulamaya geçmesiyle ortaya çıkacak.
Petrolün ötesinde bir ekonomi kurmak mümkün mü?
Azerbaycan'ın yatırım arayışının merkezinde uzun süredir devam eden bir sorun bulunuyor: Petrol ve doğal gaz gelirlerine dayanan ekonomik yapıyı daha çeşitli ve sürdürülebilir hale getirmek.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, forumda petrol dışı sektörün 2025 yılında ülke gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 72'sini oluşturduğunu söyledi. Aynı açıklamada, petrol dışı reel ekonomik büyümenin 2020'den bu yana yıllık ortalama yüzde 5 düzeyinde gerçekleştiğini belirtti.
Ülkenin yatırım fırsatları arasında imalat, ulaştırma, lojistik, yenilenebilir enerji, dijital teknolojiler, tarım, turizm ve altyapı yer alıyor.
Buna rağmen enerji sektörü önemini koruyor. Aliyev, yaklaşık 30 yıl önce imzalanan petrol ve doğal gaz sözleşmelerinin hâlâ yatırımcılar açısından güven oluşturan bir unsur olduğunu vurguladı.
Buradaki temel mesele, enerji gelirlerinin yeni sektörlere aktarılması ve bu sektörlerin zaman içinde kendi başına ekonomik değer üretebilmesi. Petrol dışı ekonominin büyümesi önemli bir gösterge olsa da ekonomik çeşitlenmenin kalıcı hale gelmesi, üretim kapasitesi ve uluslararası rekabetle yakından ilişkili.
BlackRock ve Brookfield neden Bakü'de?
Forumun dikkat çeken etkinliklerinden biri, Azerbaycan Devlet Petrol Fonu (SOFAZ) ile BlackRock'ın ortaklaşa düzenlediği Azerbaycan Altyapı Yatırım Diyaloğu oldu.
Görüşmelerde dijital altyapı, enerji ve ulaştırma yatırımları ele alındı. BlackRock bünyesinde faaliyet gösteren Global Infrastructure Partners da bu yatırım ekosisteminin önemli aktörleri arasında yer aldı.
BlackRock'ın yönettiği varlıkların haberde aktarılan büyüklüğü 15,3 trilyon dolar, Global Infrastructure Partners'ın yönettiği varlıklar ise yaklaşık 170 milyar dolar olarak belirtildi. Brookfield Asset Management'ın yönettiği varlıkların büyüklüğü de 1 trilyon doların üzerinde.
Bu rakamlar, söz konusu şirketlerin Azerbaycan'a aynı miktarda yatırım yaptığı anlamına gelmiyor. Bunlar kuruluşların yönettiği toplam varlıkları ifade ediyor.
Uluslararası yatırım yöneticilerinin Bakü'deki temasları, ülkenin küresel sermaye piyasalarıyla ilişkisini genişletme çabasının bir parçası. Altyapı yatırımlarının uzun vadeli finansman ihtiyacı düşünüldüğünde, bu tür ortaklıklar özellikle ulaştırma, enerji ve dijitalleşme projeleri açısından önem taşıyor.
Orta Koridor: Azerbaycan'ın coğrafi avantajı ekonomik güce dönüşebilir mi?
Azerbaycan'ın yatırım stratejisi yalnızca ülke içindeki projelerden ibaret değil. Bakü, Orta Asya, Güney Kafkasya, Türkiye ve Avrupa pazarları arasında bağlantı kuran bir ticaret ve lojistik merkezi olmayı hedefliyor.
Bu noktada Orta Koridor, yani Asya ile Avrupa arasındaki alternatif ticaret güzergâhı, stratejik önem taşıyor. Ulaştırma koridorları, limanlar, demiryolları ve enerji altyapısı aynı ekonomik vizyonun parçaları olarak değerlendiriliyor.
Ancak coğrafi konum tek başına ekonomik üstünlük sağlamıyor. Taşımacılık maliyetleri, altyapı kapasitesi, sınır geçişlerindeki verimlilik ve bölgesel iş birliği, bu güzergâhın ne ölçüde kullanılacağını belirleyecek unsurlar arasında.
Arka Plan: 2025'te de 10 milyar doları aşmıştı
Azerbaycan'ın uluslararası yatırım forumları aracılığıyla sermaye çekme girişimi yeni değil. 2025 yılında düzenlenen ilk forumda 10 milyar doların üzerinde yatırım anlaşması imzalanmıştı. Bu tutarın 7 milyar dolardan fazlası petrol dışı sektörlerle ilişkiliydi.
Azerbaycan Merkez Bankası verilerine göre, 2026'nın ilk altı ayında ülkeye gelen doğrudan yabancı yatırımlar 3 milyar doları aştı ve önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 13,8 arttı.
Asıl sınav anlaşmaların hayata geçirilmesi
Bakü'de açıklanan 10,8 milyar dolarlık anlaşma, Azerbaycan'ın ekonomik hedeflerinin ölçeğini gösteriyor. Fakat asıl soru, duyurulan projelerin ne kadarının tamamlanacağı ve petrol dışı üretime ne ölçüde katkı sağlayacağı.
Enerji gelirleriyle büyüyen bir ekonominin teknoloji, sanayi ve lojistik alanlarında kalıcı kapasite oluşturması, yalnızca yatırım miktarıyla ölçülemez. Anlaşmaların üretime, istihdama ve ihracata dönüşmesi belirleyici olacak.
0 Yorumlar