Röportaj: Emir Şimşek
Yaklaşık 20 yıldır avukatlık yapan Derya, İstanbul'da mesleğini sürdüren bir hukukçu. Aslen Kocaelili olan Derya, meslektaşı olan eşiyle birlikte hem hukuk dünyasının yoğun temposunu hem de üç çocuklu aile hayatının sorumluluklarını yürütüyor.
Avukatlık mesleğine üniversite yıllarında karar veren Derya için geçen 20 yıl, yalnızca hukuki tecrübe kazanmakla geçmemiş. Bu süreç ona en çok sabretmeyi, iyi dinlemeyi ve insanları yalnızca dışarıdan göründükleri hâliyle değerlendirmemeyi öğretmiş.
Lotra Haber için gerçekleştirdiğim bu röportajda Derya ile avukatlığa nasıl başladığını, İstanbul'daki meslek hayatını, 20 yıl içinde hukuk dünyasında yaşanan değişimleri, yapay zekânın avukatlık mesleğine etkisini ve aile hayatıyla mesleği nasıl dengelediğini konuştuk.
Kendisinin de ifade ettiği gibi, avukatlık yalnızca duruşma salonunda konuşmaktan ibaret değil.
Şimdi sözü Derya Hanım'a bırakıyoruz.
“Avukat olmaya nasıl karar verdiniz?”
Derya: Açıkçası çocukluğumdan beri “Ben kesin avukat olacağım” diye bir düşüncem yoktu. Hukuka ilgim lise yıllarında biraz daha belirginleşti. İnsanların haklarını aramasını, bir olayın farklı taraflarının olmasını ilginç buluyordum. Üniversite tercih döneminde de hukuk fakültesini yazdım. Sonrasında mesleğin içine girdikçe gerçekten bana uygun olduğunu düşündüm.
Emir Şimşek: Yaklaşık 20 yıldır bu mesleği yapıyorsunuz. İlk yıllarınızı hatırlıyor musunuz?
Derya: Çok iyi hatırlıyorum. İlk yıllar daha heyecanlı ve biraz da yorucuydu. Bir dosyayı elinize aldığınızda her şeyi en ince ayrıntısına kadar öğrenmek istiyorsunuz. Tecrübe kazandıkça bazı şeylerin zaman aldığını anlıyorsunuz. Her dosyada hemen sonuç almak mümkün değil. Benim için en büyük değişimlerden biri bu oldu.
İstanbul'da avukatlık: Hızlı bir tempo
Emir Şimşek: İstanbul'da avukatlık yapmak nasıl?
Derya: İstanbul'un temposu başlı başına bir konu. Ulaşım, adliyelerin yoğunluğu, toplantılar, duruşmalar derken gün çok hızlı geçiyor. Bazen bir duruşma için gününüzün önemli bir kısmı yolda geçebiliyor.
Ama İstanbul'da çok farklı insanlarla ve çok farklı alanlardan kişilerle karşılaşma imkânınız da oluyor. Mesleki açıdan insana çok şey katıyor.
Emir Şimşek: Aslen Kocaelisiniz. İstanbul'a alışmanız zor oldu mu?
Derya: İlk zamanlarda biraz zorlandım. Kocaeli'nin daha sakin tarafına alışmış bir insan olarak İstanbul'un hızına adapte olmak zaman aldı.
Ama yıllar içinde İstanbul da benim için ev oldu. Yine de Kocaeli'ye gittiğimde insanın içinde farklı bir rahatlık oluyor. Ailemin ve çocukluğumun geçtiği yer sonuçta.
Avukatlık gerçekten sadece duruşma salonundan mı ibaret?
Emir Şimşek: Avukatlık denince insanların aklına genellikle mahkeme salonları geliyor. Gerçekte durum böyle mi?
Derya: Hayır, kesinlikle değil. Duruşmalar işin görünen kısmı. Bunun arkasında dosya incelemek, dilekçe hazırlamak, mevzuat araştırmak, müvekkille görüşmek, karşı tarafın iddialarını değerlendirmek gibi çok fazla iş var.
Bazen saatlerce bir dosyanın başında oturuyorsunuz ama o gün hiç duruşmaya girmemiş olabiliyorsunuz.
Emir Şimşek: Mesleğinizde sizi en çok zorlayan şey nedir?
Derya: İnsanların yaşadığı sorunları bazen çok yakından görmek. Özellikle ailevi meselelerde veya insanların hayatını ciddi şekilde etkileyen davalarda duygusal olarak zorlandığınız anlar oluyor.
Bir yandan insanın yaşadıklarını dinliyorsunuz, diğer yandan profesyonel kalmanız gerekiyor. Bu dengeyi yıllar içinde öğreniyorsunuz.
İyi bir avukatın en önemli özelliği ne?
Emir Şimşek: Bir avukat için en önemli özellik sizce nedir?
Derya: Bence önce dürüstlük. Sonrasında iyi dinlemek geliyor. Çünkü karşınızdaki kişinin söylediği küçük bir ayrıntı dosyanın gidişatını değiştirebilir.
Ayrıca araştırmayı sevmek gerekiyor. Hukukta öğrenmenin sonu yok. Mevzuat değişiyor, yeni kararlar çıkıyor, çalışma yöntemleri değişiyor.
20 yılda hukuk dünyası nasıl değişti?
Emir Şimşek: 20 yıl içerisinde meslekte çok büyük değişiklikler gördünüz mü?
Derya: Çok fazla. Özellikle teknoloji hayatımıza ciddi şekilde girdi. Eskiden dosya ve belge işleri çok daha fazla kâğıt üzerinden yürüyordu. Şimdi birçok işlem elektronik ortamda yapılabiliyor.
Bilgiye ulaşmak da daha kolay. Fakat bilgiye ulaşmanın kolaylaşması, doğru bilgiyi seçme sorumluluğunu da artırdı.
Yapay zekâ avukatların yerini alacak mı?
Emir Şimşek: Yapay zekânın avukatlık mesleğini değiştireceğini düşünüyor musunuz?
Derya: Kesinlikle değiştirecek. Hatta değişim başladı bile.
Ancak ben avukatın tamamen ortadan kalkacağını düşünmüyorum. Yapay zekâ bazı araştırma ve hazırlık süreçlerinde yardımcı olabilir ama hukuki değerlendirme, mesleki sorumluluk, müvekkille iletişim ve özellikle insan hayatını etkileyen kararlar söz konusu olduğunda insan denetimi çok önemli.
Teknolojiyi kullanmak başka, ona tamamen teslim olmak başka.
Hem hukukçu hem anne-baba olmak
Emir Şimşek: Eşinizin de avukat olması mesleki hayatınızı etkiliyor mu?
Derya: Hem olumlu hem de zor tarafları var. Güzel tarafı, eve geldiğinizde mesleki bir konuyu konuştuğunuz zaman karşınızdaki insan sizi gerçekten anlayabiliyor. Bazen bir dosya hakkında fikir alışverişi yapıyoruz.
Ama tabii eve iş taşımamaya da çalışıyoruz. Çünkü çocuklar büyürken onların yanında sadece avukat anne-baba olmak istemiyorsunuz.
Emir Şimşek: Üç çocuk annesi olarak yoğun meslek hayatını nasıl dengeliyorsunuz?
Derya: Çok planlı olmaya çalışıyorum. Tabii her zaman planladığınız gibi gitmiyor. Çocuklardan biri hastalanıyor, bir duruşmanın saati değişiyor veya beklenmedik bir iş çıkıyor. Böyle durumlarda biraz esnek olmanız gerekiyor.
Eşimle birbirimize destek oluyoruz. Bence aile içinde iş bölümü yapılması çok önemli.
Emir Şimşek: Çocuklarınız annenizin avukat olmasını nasıl karşılıyor?
Derya: Küçükken özellikle çok ilginç buluyorlardı. Bazen “Anne bugün kimi savundun?” diye soruyorlardı.
Zamanla mesleğin ne olduğunu daha iyi anlamaya başladılar. Ben onların illa hukuk okumasını istemiyorum. Kendi sevdikleri ve başarılı olabilecekleri bir alana yönelmelerini isterim.
“Bu mesleği seçmeseydim” dediği oldu mu?
Emir Şimşek: Hiç “Bu mesleği seçmeseydim” dediğiniz oldu mu?
Derya: Yorulduğum zamanlarda insanın aklından her şey geçiyor. Ama ciddi anlamda pişman olduğumu söyleyemem.
Yirmi yıl uzun bir süre. Bu meslek hayatımın önemli bir parçası oldu. Elbette zorlandığım dönemler oldu ama geriye baktığımda doğru bir tercih yaptığımı düşünüyorum.
Bir avukatı en çok mutlu eden şey
Emir Şimşek: Mesleğinizde sizi en mutlu eden anlar hangileri?
Derya: Bir müvekkilin size “İyi ki sizinle çalışmışım” demesi benim için çok değerli.
Bazen sonuç istediğiniz gibi olmayabiliyor ama kişi kendisini dinlenmiş ve doğru şekilde yönlendirilmiş hissediyorsa bunun da önemli olduğunu düşünüyorum.
İnsanların hayatlarında zor bir dönemde yanlarında olmak mesleğin en anlamlı taraflarından biri.
Genç hukukçulara tavsiyesi
Emir Şimşek: Avukat olmak isteyen gençlere ne tavsiye edersiniz?
Derya: Öncelikle bu mesleği sadece dizilerden veya filmlerden tanımamalarını tavsiye ederim. Gerçek hayatta avukatlık ciddi emek isteyen bir meslek.
Çok okumak, araştırmak ve sürekli kendinizi geliştirmek gerekiyor. Ayrıca sadece hukuk bilgisi değil, iletişim becerisi de çok önemli. İnsanlarla çalışıyorsunuz ve her insanın hikâyesi farklı.
İyi avukat ile çok iyi avukat arasındaki fark
Emir Şimşek: Sizce iyi bir avukat ile çok iyi bir avukat arasındaki fark nedir?
Derya: Çok iyi bir avukatın sadece kanunu bilen kişi olduğunu düşünmüyorum. Dosyayı bütün yönleriyle değerlendirebilmeli, müvekkilinin ne istediğini gerçekten anlayabilmeli ve gerektiğinde ona hoşuna gitmeyecek bir gerçeği de söyleyebilmeli.
Bence güven ilişkisi burada başlıyor.
20 yılın öğrettiği en önemli şey
Emir Şimşek: 20 yılın sonunda mesleğiniz size en çok ne öğretti?
Derya: Sabretmeyi. Eskiden bazı şeylerin hemen çözülmesini isterdim. Şimdi her olayın kendi zamanı olduğunu biliyorum.
Bir de insanları dışarıdan göründükleri kadar kolay değerlendirmemek gerektiğini öğrendim. Herkesin anlatmadığı bir hikâyesi var.
Duruşma salonunun dışındaki Derya
Emir Şimşek: Peki Derya Hanım'ın iş dışında nasıl bir hayatı var?
Derya: Çok sıradan aslında. Çocuklarla vakit geçirmek, ailece yemek yemek, fırsat bulursam yürüyüş yapmak.
Çok büyük beklentilerim yok. Bazen yoğun bir haftanın sonunda evde sessizce kahve içmek bile bana yeterli geliyor.
Meslek yoğun olduğu için normal ve sakin anların kıymetini daha fazla anlıyorsunuz.
“Her şeyi aynı anda çözmeye çalışma”
Emir Şimşek: Son olarak, 20 yıl önceki Derya'ya bir cümle söyleme şansınız olsaydı ne söylerdiniz?
Derya: “Her şeyi aynı anda çözmeye çalışma” derdim.
Hem meslekte hem özel hayatta insan bazen her şeyi kontrol edebileceğini düşünüyor. Oysa zamanla bazı şeyleri akışına bırakmayı öğreniyorsunuz.
Çok çalışmak önemli ama hayatın sadece işten ibaret olmadığını da unutmamak gerekiyor.
Avukatlığın görünmeyen tarafı
Derya'nın yaklaşık 20 yıllık meslek deneyimi, avukatlığın kamuoyunda görünen yüzünün çok daha ötesinde olduğunu gösteriyor.
Duruşma salonları, dosyalar ve hukuki süreçlerin arkasında; araştırma, dinleme, hazırlık, iletişim ve insanların zor dönemlerinde sorumluluk alma gibi çok daha geniş bir çalışma alanı bulunuyor.
Bu röportajda öne çıkan bir diğer konu ise hukuk mesleğinin teknolojiyle birlikte geçirdiği dönüşüm. Derya'nın yapay zekâ konusundaki yaklaşımı da bu değişimin insan faktörünü tamamen ortadan kaldırmayacağı, ancak çalışma biçimlerini dönüştüreceği düşüncesine dayanıyor.
Belki de röportajın en sade ama en güçlü cümlesi ise 20 yıllık deneyimin ardından geliyor:
“Her şeyi aynı anda çözmeye çalışma.”
Lotra Haber Röportajlar köşesinde, farklı mesleklerin ve hayatların görünmeyen taraflarını kendi hikâyeleri üzerinden aktarmaya devam edeceğiz.
Röportaj: Emir Şimşek
0 Yorumlar