Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Avrupa'nın güvenlik dengeleri sarsılırken, Moskova ile Berlin arasında dikkat çekici bir diplomatik temas gerçekleşti. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ile Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 26 Eylül 2026'da New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında bir araya geldi. 2022'de başlayan geniş çaplı işgalden bu yana iki ülkenin dışişleri bakanları arasında gerçekleşen ilk bu tür görüşmede Almanya, Rusya'ya gerilimi düşürme ve Ukrayna'daki savaşı sona erdirecek adımlar atma çağrısı yaptı. Ancak Lavrov'un açıklamaları, taraflar arasındaki derin anlaşmazlıkların sürdüğünü gösterdi.
Almanya'dan Moskova'ya açık çağrı: Gerilimi tırmandırmayın
Görüşmenin ana gündemini Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı ve Avrupa'ya yönelik güvenlik tehditleri oluşturdu. Alman heyetinden bir yetkiliye göre Wadephul, Rusya'dan Almanya, Avrupa ve NATO karşısındaki tehlikeli gerilim politikasını terk etmesini istedi.
Alman bakan, Leipzig Havalimanı'nda yaşanan insansız hava aracı saldırısı girişimi gibi olayların Berlin'in Ukrayna'ya desteğini değiştirmeyeceğini de vurguladı. Almanya, söz konusu olayın arkasında Rusya'nın bulunduğunu ileri sürerken Moskova ile Berlin arasındaki ilişkiler son haftalarda daha da kötüleşmişti.
Wadephul ayrıca Karadeniz üzerinden tahıl ihracatının yeniden güvence altına alınması için Rusya'nın mümkün olan her şeyi yapması gerektiğini belirtti. Alman heyetinin aktardığına göre enerji altyapısının korunması ve derhal, eksiksiz bir ateşkes sağlanması da görüşmenin önemli başlıkları arasındaydı.
Bu çağrılar, savaşın yalnızca cephedeki askeri sonuçlarını değil, gıda güvenliği ve enerji arzı gibi sivil yaşamı doğrudan etkileyen alanlarını da kapsıyor.
Lavrov'dan sert yanıt: Görüşme yeni bir kapı açmadı
Sergey Lavrov, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Wadephul'un Rusya'yı kınayan bilinen tutumunu tekrarladığını söyledi. Rus bakan, görüşmenin yeni bir sonuç üretmediğini savunarak bunun gerçek bir diyalog sayılıp sayılamayacağını sorguladı.
Lavrov, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki konuşmasında da Almanya'yı Ukrayna'nın başlıca destekçilerinden biri olmakla ve Avrupa'da önde gelen bir askeri güç haline gelmeye çalışmakla suçladı. İkinci Dünya Savaşı'na atıfta bulunarak Berlin'in bu politikaların sonuçlarını düşünüp düşünmediğini sordu.
Rusya'nın açıklamaları, Moskova'nın savaşa ilişkin tutumunda belirgin bir değişiklik olmadığını ortaya koyuyor. Kremlin, Ukrayna'daki askeri harekâtını kendi güvenliğini ve Rusça konuşanların haklarını koruma gerekçesiyle savunuyor. Ukrayna ve çok sayıda ülke ise Rusya'nın saldırısını egemenlik ve uluslararası hukuk ihlali olarak değerlendiriyor.
BM Genel Kurulu üyelerinin büyük çoğunluğu, daha önceki kararlarında Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini kınadı. Almanya da bu tutumunu sürdürerek Moskova'ya savaşın sona erdirilmesi için müzakere çağrısı yaptı.
Ukrayna'da savaş sürerken sivillerin güvenliği tehlikede
Diplomatik temasın gerçekleştiği günlerde Ukrayna'daki hava saldırıları da devam etti. Ukraynalı yetkililer, 26 Eylül'de düzenlenen Rus saldırılarında dört kişinin öldüğünü bildirdi. Rus yetkililer ise Ukrayna'nın insansız hava aracı saldırısında üç kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
Tarafların verdiği bu bilgiler, kendi yetkililerinin açıklamalarına dayanıyor. Savaş koşullarında bağımsız doğrulama ve olayların tüm ayrıntılarına erişim sınırlı olabiliyor.
Cephe hatlarında önceki yıldan bu yana büyük ölçüde değişiklik yaşanmazken Rusya'nın seyir ve balistik füzeler, güdümlü bombalar ve insansız hava araçlarıyla saldırıları sürüyor. Ukrayna ise uzun menzilli insansız hava araçlarıyla Rus petrol rafinerilerini ve işletmelerini hedef alıyor.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın saldırılarının her gün daha da yoğunlaştığını belirterek uluslararası ortaklarından daha güçlü karşılıklar verilmesini istedi. Zelenskiy'ye göre amaç, savaşın daha geniş bir alana yayılmasını önlemek.
Barış görüşmelerinin önündeki asıl engel ne?
Almanya ile Rusya arasındaki görüşme, diplomatik kanalların tamamen kapanmadığını gösterse de tarafların savaşı sona erdirme konusunda uzlaştığı anlamına gelmiyor.
Almanya, Ukrayna'ya desteğini sürdürürken Rusya'dan ateşkes ve gerilimi azaltacak adımlar bekliyor. Moskova ise Batı'nın politikalarını eleştiriyor ve savaş hedeflerinden vazgeçmeyeceğini belirtiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Zelenskiy'nin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir uzlaşmaya varmasını umduğunu ifade etti. Ukrayna tarafı da ABD, Rusya ve Ukrayna arasında teknik düzeyde üçlü görüşmeler yapılması ihtimalini gündeme getirdi. Ancak yeni görüşmeler için kesinleşmiş bir tarih bulunmuyor.
Diplomasinin önündeki temel sorun, ateşkesin hangi koşullarda sağlanacağı ve tarafların güvenlik taleplerinin nasıl karşılanacağı. Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğü, Avrupa'nın güvenliği ve Rusya'nın talepleri arasındaki anlaşmazlıklar çözülmeden kalıcı bir barışa ulaşılması zor görünüyor.
Arka Plan: 2022'den bu yana kopan ilişkiler
Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'ya başlattığı geniş çaplı işgal, Almanya ile Rusya arasındaki siyasi ilişkileri büyük ölçüde dondurdu. İki ülkenin dışişleri bakanları arasındaki son görüşme, savaşın başlamasından önce, Ocak 2022'de gerçekleşmişti.
Berlin, savaş boyunca Ukrayna'nın başlıca destekçilerinden biri oldu. Moskova ise Batı'nın askeri ve siyasi desteğini eleştirdi. Leipzig Havalimanı'ndaki saldırı girişimi ve karşılıklı diplomatik gerilimler, iki ülke arasındaki ilişkileri daha da zorlaştırdı.
Sonuç: New York'taki görüşme, savaşın sona erdiğini veya ateşkes konusunda uzlaşma sağlandığını göstermiyor. Ancak tarafların doğrudan temas kurması, diplomatik iletişimin sürdüğünü ortaya koyuyor. Ukrayna'da sivillerin korunması, tahıl sevkiyatının güvence altına alınması ve enerji altyapısına yönelik saldırıların durdurulması, barış arayışının insani boyutunu oluşturuyor.
0 Yorumlar