Xi Jinping’in Hindistan ziyareti, yalnızca bir BRICS zirvesi temasından ibaret değil. Çin Devlet Başkanı, 12 Eylül 2026'da Yeni Delhi'ye gelerek yedi yıl sonra Hindistan'a döndü ve Başbakan Narendra Modi ile görüştü. İki lider, uzun süredir gerilim kaynağı olan sınır meselesinin gölgesinde ticaretin, ulaşım bağlantılarının ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi konusunda mesaj verdi.
Ziyaret, Hindistan ile Çin arasında 2020'de yaşanan ölümcül sınır çatışmasının ardından ilişkilerin yeniden şekillendirilmeye çalışıldığı bir döneme denk geliyor. Askeri gerilim azalmış olsa da iki ülke arasındaki güvensizlik tamamen ortadan kalkmış değil. Bu nedenle Xi'nin Yeni Delhi'deki varlığı, BRICS gündeminin ötesinde Asya'nın iki büyük gücünün birbirine nasıl yaklaşacağını da gösteriyor.
Xi’nin Yeni Delhi’ye dönüşü neden önemli?
Xi Jinping'in Hindistan'a son ziyareti 2019'da gerçekleşmişti. Ardından iki ülke ilişkileri, Himalayalar'daki tartışmalı sınır boyunca yaşanan ciddi askeri gerilim nedeniyle sert biçimde bozuldu.
Şimdi tablo daha farklı. 2024'te varılan anlaşmanın ardından sınırdaki askeri gerilimin azaltılması yönünde adımlar atıldı ve iki taraf arasındaki temaslar yeniden canlanmaya başladı. Ancak sınır anlaşmazlığı hâlâ çözülmüş değil.
Modi ile Xi'nin görüşmesinde bu nedenle yalnızca diplomatik nezaket mesajları değil, ilişkilerin geleceğine ilişkin daha geniş bir çerçeve öne çıktı.
Hindistan tarafı için sınırda kalıcı barış, ilişkilerin geliştirilmesinin temel şartlarından biri olarak görülüyor. Çin ise Hindistan ile uzun vadeli ve stratejik bir perspektiften ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Asıl mücadele masada: Ticaret ve ekonomik bağımlılık
İki ülke arasında siyasi ilişkilerde yumuşama işaretleri görülürken ekonomik tablo oldukça karmaşık.
Reuters'ın aktardığına göre Hindistan ile Çin arasındaki ticaret 2025'te 155,6 milyar dolarlık rekor seviyeye ulaştı. Ancak ticaret dengesi Hindistan'ın aleyhine. Hindistan Çin'den yaklaşık 132 milyar dolarlık ithalat yaparken Çin'e yaptığı ihracat bunun oldukça altında kaldı.
Bu tablo, Modi yönetimi açısından önemli bir çelişki yaratıyor.
Hindistan bir yandan Çin ile ekonomik bağlarını geliştirmek istiyor. Diğer yandan kritik sektörlerde Çin'e aşırı bağımlılık konusunda temkinli davranıyor. Bürokratik engeller, pazar erişimi, yatırım kısıtlamaları ve vize süreçleri de iki ülkenin ekonomik ilişkilerinin önündeki sorunlar arasında bulunuyor.
Dolayısıyla Yeni Delhi'deki görüşme, “ilişkiler düzeldi” şeklinde okunabilecek kadar basit değil. Daha doğru ifade, iki tarafın rekabeti tamamen ortadan kaldırmadan işbirliği alanlarını genişletmeye çalışması.
3.800 kilometrelik sınır hâlâ masanın altında
Hindistan ve Çin arasındaki en büyük sorun ekonomi değil, güvenlik.
İki ülke Himalayalar'da yaklaşık 3.800 kilometrelik tartışmalı bir sınırı paylaşıyor. 2020'deki çatışma ilişkileri uzun süre boyunca ciddi biçimde sarstı.
Sonraki yıllarda askeri gerilim azaltılmış olsa da iki ülke arasındaki sınır anlaşmazlığı ortadan kalkmadı. Bu nedenle ekonomik ilişkilerin kalıcı biçimde iyileşmesi, yalnızca ticaret anlaşmalarına veya liderler arasındaki görüşmelere bağlı değil.
Sınırdaki istikrar, Hindistan ve Çin'in birbirini yalnızca rakip olarak mı göreceği, yoksa kontrollü bir rekabet modeli mi geliştireceği açısından belirleyici olacak.
BRICS sahnesinde daha büyük bir denklem
Xi'nin Hindistan ziyareti aynı zamanda BRICS'in genişleyen yapısı içinde gerçekleşiyor.
BRICS artık yalnızca Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'dan oluşan eski yapı değil. Mısır, Etiyopya, İran, Birleşik Arap Emirlikleri ve Endonezya gibi ülkelerin katılımıyla daha geniş bir platforma dönüştü. Reuters'a göre grup dünya nüfusunun yüzde 40'ından fazlasını ve küresel ekonominin yaklaşık dörtte birini temsil ediyor.
Bu genişleme, Hindistan ve Çin arasındaki ilişkinin önemini de artırıyor.
Çünkü BRICS'in küresel etkisinin artması, Çin-Hindistan rekabetinin yalnızca ikili ilişkiler çerçevesinde kalmaması anlamına geliyor. İki ülke aynı zamanda “Küresel Güney”in geleceği konusunda da farklı önceliklere sahip.
Xi, BRICS'in daha güçlü bir küresel rol üstlenmesini savunurken Çin'in gelecek dönem başkanlığını da duyurdu.
Çin ve Hindistan gerçekten yakınlaşıyor mu?
Burada daha temkinli olmak gerekiyor.
Ortada bir “ittifak” yok. İki ülkenin jeopolitik çıkarları hâlâ birçok noktada çatışıyor. Sınır anlaşmazlığı devam ediyor, ticaret dengesizliği Hindistan açısından ciddi bir sorun oluşturuyor ve güvenlik alanındaki karşılıklı şüphe tamamen ortadan kalkmış değil.
Buna rağmen iki tarafın çatışma riskini azaltmaya ve ekonomik ilişkileri yeniden canlandırmaya çalışması önemli.
Asya'nın iki büyük gücü açısından yeni denklem belki de dostluk değil, yönetilebilir rekabet olacak.
Bu modelde ülkeler birbirlerinin rakibi olmaya devam ederken ticaret, ulaşım, diplomasi ve küresel platformlarda ortak çıkar alanları yaratmaya çalışabilir.
Arka Plan: 2020'den 2026'ya değişen ilişki
Hindistan-Çin ilişkilerinin son yıllardaki kırılma noktası 2020'deki sınır çatışması oldu. Sonrasında Hindistan Çin yatırımlarına ve bazı teknoloji şirketlerine yönelik denetimleri artırırken iki ülke arasında diplomatik ve ekonomik temaslar da zorlaştı.
2024'teki anlaşma, askeri gerilimin azaltılması açısından yeni bir dönem başlattı. Sonrasında sınırdaki durumun istikrara kavuşturulması, uçuşların ve bazı iş bağlantılarının yeniden iyileştirilmesi gibi adımlar geldi. Ancak temel sınır anlaşmazlığı çözülmedi.
Xi'nin yedi yıl sonra Hindistan'a dönmesi, bu nedenle tek başına sembolik bir ziyaret değil. Aynı zamanda iki ülkenin çatışma ve rekabetten tamamen vazgeçmeden ilişkileri yeniden yönetilebilir bir zemine çekme arayışının işareti.
Asıl soru artık “Hindistan ve Çin barışacak mı?” değil.
İki ülke, birbirlerine güvenmeden birlikte hareket edebilecekleri yeni bir düzen kurabilecek mi?
Yeni Delhi'deki görüşmenin gerçek önemi de burada yatıyor.
📌 İlginizi Çekebilir: Trump Birleşik İrlanda'yı Destekledi: Londra Ne Diyecek?
https://lotrahaber.blogspot.com/2026/09/trump-birlesik-irlanda-destegi.html
0 Yorumlar