İspanya'da konut protestoları bu hafta sonu 50'den fazla kente yayılıyor. Çağrı, Kiracılar Sendikası'ndan geldi. Eylemlerin fitilini, parlamentonun cuma günü kiracıları koruyan iki hükümet kararnamesini reddetmesi ateşledi. Madrid'de gösterilerin cumartesi öğlen başlaması planlandı. Ortada tek bir kanun tasarısından büyük bir mesele var. Bir kadının tahliyesi, başbakanın koltuğunu tartışmaya açtı.
Her Şeyi Başlatan Tahliye
Öfkenin çıkış noktası Maricarmen Abascal adlı 87 yaşında bir kadın. Yaklaşık yetmiş yıl yaşadığı Madrid'deki evden sedyeyle çıkarıldı. Konut hakkı savunucularına göre daireyi bir yatırım şirketi satın aldı ve kirayı yüzde 275 artırmak istedi. Tepkiler büyüyünce yeni sahipler kadının düşük bir kirayla eve dönmesini kabul etti. Ama o noktada mesele tek bir daireyi çoktan aşmıştı.
Reddedilen Paket Neyi Öngörüyordu?
Hükümet, ülke çapındaki protestoların ardından bir önlem paketi hazırlamıştı. Paket üç şey getiriyordu:
Kira sözleşmeleri süresi dolunca otomatik olarak yenilenecekti.
Kırılgan durumdaki kiracıların tahliyesi sınırlanacaktı.
Ucuza mülk toplayıp yüksek getiri peşinde koşan "akbaba fonlar" hedef alınacaktı.
Kararnamelerin geçmesi için Katalan ayrılıkçı parti Junts'ın oyları gerekiyordu. Parti, düzenlemelerin yeterince titiz hazırlanmadığını söyleyerek karşı çıktı.
Sokak ile Meclis Arasındaki Uçurum
Protestoları koordine eden Kiracılar Sendikası'nın açıklaması sert: Halkın istediği ile partilerin oy verdiği arasında "onarılamaz bir kopukluk" var. Madrid'de göstericiler şehrin çeşitli noktalarından yürüyüp Cibeles Meydanı'nda buluşacak. Aktivistler ise yaklaşık bir haftadır Puerta del Sol'da kamp kuruyor.
Oylama siyasi sonuçlar da doğurdu. Muhafazakâr Halk Partisi (PP) lideri Alberto Núñez Feijóo, sekiz yıldır iktidarda olan Pedro Sánchez'in ne sokağın ne de parlamentonun desteğine sahip olduğunu söyleyerek erken seçim çağrısı yaptı. Sosyalist Sánchez'in azınlık hükümeti için bir sonraki genel seçim 2027'de planlanıyor. Son anketlerde genel olarak PP önde görünüyor.
Bir Ev, Bir Mal mı, Bir Hak mı?
Bu hikâyede rahatsız edici olan, öfkenin nereden doğduğu. İnsanlar ideolojik bir bildiriye değil, sedyedeki yaşlı bir kadının görüntüsüne tepki verdi. Konut, aynı anda hem bir barınma hakkı hem de bir yatırım aracı olarak işlev gördüğünde bu iki rol çatışıyor. Kazananı çoğu zaman sermaye oluyor. Siyasetin sınavı da burada başlıyor. Kararnameler, tam da bu çatışmayı düzenleme iddiasıyla gelmişti ve meclis kapısında takıldı. Sokağın talebi ile temsil mekanizması arasındaki mesafe ise artık tek bir yasanın ötesinde, kurumlara duyulan güven meselesi.
Arka Plan: Yıllardır Süren Bir Baskı
Konut, İspanyolların yıllardır en büyük kaygılarının başında geliyor. Arz talebin gerisinde kalıyor, maliyetler yükseliyor. Bu tablo Avrupa Birliği genelinde de benzer. Emlak sitesi Idealista'ya göre ortalama kiralar son on yılda neredeyse iki katına çıktı. Satılık konutların ilan fiyatları ise yaklaşık yüzde 90 arttı. Kısacası bugünkü eylemler, birikmiş bir baskının görünür hale gelmesi.
0 Yorumlar